روابط

چطور مرزهای سالم بسازیم؟

مرز شخصی یعنی مشخص کردن اینکه چه رفتاری با شما قابل قبول است و چه رفتاری نه. برخلاف تصور رایج، مرز گذاشتن رابطه را سرد نمی‌کند؛ آن را قابل تحمل و پایدار می‌کند. آنچه رابطه‌ها را می‌فرساید، انباشت رنجش‌های گفته‌نشده است — و رنجش دقیقاً همان جایی رشد می‌کند که مرزی نبوده است.

نشانه‌های نبود مرز

  • مدام بله می‌گویید و بعد پشیمان می‌شوید.
  • احساس می‌کنید مسئول احساسات دیگران هستید.
  • بعد از هر تماس یا دیدار با فرد خاصی، تخلیه و خسته می‌شوید.
  • عذرخواهی می‌کنید بابت چیزهایی که تقصیر شما نیست.
  • رنجش‌های کوچک را جمع می‌کنید تا یک روز همه با هم منفجر شوند.

مرز را چطور بگوییم؟

یک جمله‌ی مؤثر معمولاً سه بخش دارد: موقعیت، اثر آن روی شما، و درخواست مشخص. مثلاً: «وقتی وسط جلسه‌ی کاری به من زنگ می‌زنی، نمی‌توانم درست جواب بدهم. اگر فوری نیست، پیام بده و بعد از ساعت شش تماس بگیریم.» بدون توضیح طولانی، بدون توهین، و بدون عذرخواهی اضافه.

«نه» یک جمله‌ی کامل است. توضیح دادن اختیاری است، نه اجباری.

احساس گناه، بخشی از فرآیند است

اگر سال‌ها نقش «آدم همیشه در دسترس» را داشته‌اید، اولین «نه»ها با احساس گناه همراه خواهد بود. این حس، نشانه‌ی اشتباه بودن تصمیم نیست؛ نشانه‌ی تازه بودن آن است. معمولاً پس از چند بار تکرار، شدتش کم می‌شود.

واکنش دیگران را پیش‌بینی کنید

کسانی که از نبود مرز شما سود می‌بردند، احتمالاً در ابتدا مقاومت می‌کنند. این مقاومت به معنای خراب شدن رابطه نیست؛ به معنای تغییر توازن قدیمی است. مرز را با آرامش و بدون بحث تکرار کنید. تکرارِ ثابت، مؤثرتر از توضیح بیشتر است.

مرز با خودمان

بخش مهمی از مرزگذاری، درباره‌ی دیگران نیست: ساعت مشخصی که کار را تمام می‌کنید، زمانی که گوشی را کنار می‌گذارید، مقدار انرژی‌ای که خرج مسائلی می‌کنید که در کنترل شما نیستند. بدون این مرزهای درونی، مرزهای بیرونی هم دوام نمی‌آورند.

کی کمک بگیریم؟

اگر مرزگذاری برای شما با ترس شدید از طرد شدن همراه است، اگر در رابطه‌ای هستید که «نه» گفتن در آن پیامد امنیتی دارد، یا اگر الگوی نادیده گرفته شدن از کودکی تکرار شده است، کار کردن با یک درمانگر می‌تواند مسیر را بسیار کوتاه‌تر کند.

اگر همین حالا در وضعیت بحرانی هستید

اگر به آسیب زدن به خودتان فکر می‌کنید یا کسی در خطر است، منتظر نوبت درمان نمانید. اورژانس اجتماعی ۱۲۳ شبانه‌روزی و رایگان است.

شماره‌های کمک فوری
این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین ارزیابی و درمان تخصصی نیست. اگر علائم شما ادامه دارد یا زندگی روزمره‌تان را مختل کرده، با یک درمانگر صحبت کنید.
برچسب‌ها:
عکس دکتر سارا کاظمی
نویسنده دکتر سارا کاظمی

روانشناس و درمانگر نوجوان

روانشناس و درمانگر نوجوان در آینا تراپی.

نظرات

تجربه‌تان را بنویسید یا سؤالتان را بپرسید؛ بعد از بررسی منتشر می‌شود.

مقاله‌های مرتبط

همه‌ی مقاله‌ها ←