روابط

پنج گام برای بهبود روابط عاطفی

در جلسات زوج‌درمانی، موضوع دعوا معمولاً کم‌اهمیت‌ترین بخش ماجراست. آنچه رابطه را فرسوده می‌کند، الگوی تکرارشونده‌ی گفت‌وگوست: یکی حمله می‌کند، دیگری عقب می‌کشد؛ و هر دو مطمئن‌اند که طرف مقابل شروع کرده است. خبر خوب این است که این الگو آموخته شده و قابل تغییر است.

گام اول: شکایت را جایگزین انتقاد کنید

انتقاد شخصیت طرف مقابل را هدف می‌گیرد («تو همیشه بی‌مسئولیتی»)، شکایت رفتار مشخصی را («دیشب که دیر آمدی و خبر ندادی، نگران شدم»). اولی دفاع می‌سازد، دومی گفت‌وگو. جمله را با «من» شروع کنید، نه با «تو».

گام دوم: در اوج هیجان، مکث کنید

وقتی ضربان قلب از حدود ۱۰۰ عبور می‌کند، توانایی شنیدن عملاً از بین می‌رود. در آن نقطه هیچ گفت‌وگویی نتیجه نمی‌دهد. توافق کنید که هر کدام می‌توانید بیست دقیقه وقفه بخواهید — به شرط آنکه حتماً برگردید و بحث را تمام کنید. وقفه بدون بازگشت، ترک کردن است نه آرام شدن.

گام سوم: پیش از پاسخ، خلاصه کنید

قبل از اینکه نظرتان را بگویید، حرف طرف مقابل را با کلمات خودتان تکرار کنید و بپرسید «درست فهمیدم؟». این کار ساده به‌طرز عجیبی شدت دعوا را پایین می‌آورد، چون بیشتر خشمِ رابطه از «دیده نشدن» می‌آید، نه از اختلاف نظر.

هدف گفت‌وگو در رابطه، بردن بحث نیست؛ فهمیدن این است که چرا این موضوع برای طرف مقابل مهم است.

گام چهارم: نسبت تعامل مثبت را بالا ببرید

پژوهش‌های گاتمن نشان می‌دهد در روابط پایدار، به ازای هر تعامل منفی حدود پنج تعامل مثبت وجود دارد. تعامل مثبت لازم نیست بزرگ باشد: یک پیام در میانه‌ی روز، تشکر بابت کار روزمره، پنج دقیقه گوش دادن بدون موبایل. این‌ها ذخیره‌ی احساسی می‌سازند که رابطه در روزهای سخت از آن خرج می‌کند.

گام پنجم: نیازها را صریح بگویید

انتظارِ گفته‌نشده، ناامیدی تضمین‌شده است. «کاش خودش می‌فهمید» رابطه را به آزمون تبدیل می‌کند. به‌جای آن، درخواست مشخص و قابل اجرا مطرح کنید: «دوست دارم پنج‌شنبه شب‌ها بدون برنامه‌ی بیرون، فقط با هم باشیم.»

چه زمانی زوج‌درمانی لازم است؟

اگر دعواها تکراری و بی‌نتیجه شده‌اند، اگر بی‌اعتمادی یا خیانت در میان است، اگر یکی از طرفین کاملاً کناره گرفته، یا اگر بحث‌ها به تحقیر و توهین می‌رسد، مداخله‌ی حرفه‌ای می‌تواند مسیر را عوض کند. مراجعه‌ی زودهنگام نتیجه‌ی به‌مراتب بهتری دارد؛ میانگین زوج‌ها شش سال با مشکل سر می‌کنند و بعد کمک می‌گیرند.

اگر همین حالا در وضعیت بحرانی هستید

اگر به آسیب زدن به خودتان فکر می‌کنید یا کسی در خطر است، منتظر نوبت درمان نمانید. اورژانس اجتماعی ۱۲۳ شبانه‌روزی و رایگان است.

شماره‌های کمک فوری
این مقاله جنبه‌ی آموزشی دارد و جایگزین ارزیابی و درمان تخصصی نیست. اگر علائم شما ادامه دارد یا زندگی روزمره‌تان را مختل کرده، با یک درمانگر صحبت کنید.
برچسب‌ها:
عکس دکتر علی موسوی
نویسنده دکتر علی موسوی

روانپزشک

روانپزشک در آینا تراپی.

نظرات

تجربه‌تان را بنویسید یا سؤالتان را بپرسید؛ بعد از بررسی منتشر می‌شود.

مقاله‌های مرتبط

همه‌ی مقاله‌ها ←